PRAWNE BUBLE - ograniczenie zakresu dopuszczalności kasacji w sprawie karnej, art. 523 k.p.k.

Analiza ostatnich nowelizacji k.p.k. pozwala dorzucić kilka kamyczków do ogródka bubli prawnych.

Poprzednie brzmienie art. 523 k.p.k. było takie:

art. 523 
§ 1 Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia; kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Strona nie może również wnieść kasacji na podstawie zarzutu naruszenia art. 440. 
§ 2 Kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. 
§ 3 Kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art. 17 § 1 pkt 3 i 4 oraz z powodu niepoczytalności sprawcy. 
§ 4 Ograniczenia przewidziane w § 2 i 3 nie dotyczą kasacji:
1)   wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439,
2)   w wypadku określonym w art. 521.
obecnie odkrywamy coś takiego:
art. 523
§ 1 Kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art. 439 lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia; kasacja nie może być wniesiona wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. Strona nie może również wnieść kasacji na podstawie zarzutu naruszenia art. 440. 
§ 1a W sprawach o zbrodnie Minister Sprawiedliwości - Prokurator Generalny może wnieść kasację wyłącznie z powodu niewspółmierności kary. 
§ 2 Kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. 
§ 3 Kasację na niekorzyść można wnieść jedynie w razie uniewinnienia oskarżonego albo umorzenia postępowania z przyczyn wskazanych w art . 17 § 1 pkt 3 i 4 oraz z powodu niepoczytalności sprawcy. 
§ 4 Ograniczenia przewidziane w § 2 i 3 nie dotyczą kasacji:
1)   wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439,
2)   w wypadku określonym w art. 521.
czyli co? w sprawie o zbrodnie MS nie wniesie kasacji z powodu uchybienia z art. 439 k.p.k. :) ? Nie w uzasadnieniu nowelizacji nic na ten temat nie ma.





formularze

Od kilkunastu lat w swojej pracy zawodowej borykam się z różnego rodzaju formularzami. Okres ten skłania mnie do szeregu refleksji. Osoby, które w poszczególnych organach prawotwórczych odpowiadają za opracowanie takowych formularzy nie mają podstawowej znajomości zasad używania jakiegokolwiek edytora tekstu nie wspominając o bardziej wyrafinowanych narzędziach do tworzenia formularzy. Formularze te co do zasady są tak niechlujnie zrobione, że nie da się ich estetycznie wypełnić bez kilkudziesięciu minut poświęconych na formatowanie. Formularz są nieczytelne nie tylko dla samych petentów - ktoś przecież każdorazowo po stronie organów wymiaru sprawiedliwości, czyta te dane marnując swój czas na poszukiwanie istotnych danych.

Przeanalizujmy kilka formularzy.


Oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania - formularz wypełniany przez petentów i analizowany przez sądy w setkach tysięcy.



Formularz KRS-Z3. Umiejętność wypełnienia formularzy KRS w wersji elektronicznej to wyższa szkoła jazdy. Taka 1/10 aplikacji adwokackiej.



I coś specjalistycznego na koniec: sprawozdania syndyka z czynności.










mój jest ten kawałek ... ziemi

Od kilkudziesięciu lat rozwija się na różnych obszarach syndrom grodzeń. Właściciele gruntów zarówno w miastach jak i na peryferiach odgradzają swoje kawałki ziemi płotami. Czują prawdopodobnie zagrożenie ze strony dzikich zwierząt albo chcą zamanifestować, że dokładnie w linii biegu płotu przechodzi ich święte prawo własności.

Prawnie sytuacja wygląda tak, że każdy sobie może ogrodzić co chce jak chce:
art. 29 Prawo budowlane
1. Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:
23) ogrodzeń;
art. 30
1. Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 i 4:
3) budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu:

Stawiając te siatki na podmurówkach, betonowe parkany, drewniane lub kute przęsła zapominamy chyba jednak o jakiejś dozie estetyki.

Osiedla w miastach wyglądają jak osiedla pierwszych Piastów lub wioski w dżungli. Dostanie się pod czyjeś drzwi mieszkania wymaga wcześniejszych zapowiedzi telefonicznych, ośmiu kodów dostępu, czołgania się pod szlabanem, szukania po omacku guzika by zwolnić zaczep w furtce lub skakania przez ogrodzenie.

Problem zdaje się też dotyczyć też obszarów pozamiejskich. Spacer podkrakowską Doliną Będkowską dostarcza taki przykład:



Właściciel chyba nie dostrzegł, że stawiając takie paskudne ogrodzenie sam obniżył wartość całego terenu, łącznie ze swoją działką. Sam sobie oszpecił okolice. Tu nawet nie chodzi o to aby się nie odgradzać, można jednak było coś w granicy zasadzić lub wymyślić coś co będzie współgrać z otoczeniem itp. itd.

czy świadek kłamie? ocena zeznań


Podstawowym zadaniem sędziego wydającego wyrok jest ocena, czy składający zeznania świadkowie mówią prawdę, czy kłamią.

Przepisy prawne nakładające obowiązek oceny w tym zakresie brzmią bardzo ogólnikowo, a zarówno orzecznictwo sądowe jak i nauka prawa nie dostarcza w tym zakresie zasługujących na uwagę wskazówek.

art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego 
§ 1. Sąd ocenia wiarogodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. 
art. 7 Kodeksu postępowania karnego 
Organy postępowania kształtują swe przekonanie na podstawie wszystkich przeprowadzonych dowodów, ocenianych swobodnie z uwzględnieniem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego.
Jednym z przydanych narzędzi w zakresie oceny zeznań świadka może być sięgnięcie do dziedziny psychologii, w której dostatecznie sprawdzono między innymi metodę badawczą opracowaną przez psychologów niemieckich Maksa Stellera i Güntera Kӧnkena: Statement Validity Assessment.

Jednym z elementów tej metody jest krok diagnostycznych jest analiza 19 kryteriów treściowych:

I. ocena ogólna

  1. sprawdzenie, czy relacja świadka ma strukturę logiczną, czy poszczególne części relacji pasują do siebie, czy zaistnienie zdarzeń jest możliwe z logicznego punktu widzenia
  2. ocena, czy informacje są prezentowane wewnątrz kontekstu, w całej relacji, a nie w sposób pozbawiony kontekstu, tak jakby zaistniały samoistnie
  3. poszukiwanie licznych szczegółów, także nieistotnych z punktu widzenia przekazywanej informacji

II. ocena treści swoistych

  1. zaczepienie relacji w życiu świadka, umieszczenie wydarzeń wewnątrz czasu i przestrzeni, w której znajduje się świadek
  2. istnienie wewnątrz relacji świadka opisu interakcji osób między sobą, opisu ciągów akcja - reakcja
  3. poszukiwanie w relacji świadka cytatów wypowiedzi innych osób
  4. istnienie w wypowiedzi zdarzeń zaburzających pożądany przez świadka lub bohaterów relacji obrót spraw, pożądane skutki zachowań, sytuacji zaskakujących, których nie przewidywano

III. ocena treści osobliwych

  1. pojawianie się w relacji osób, przedmiotów, zdarzeń niezwykłych ale istotnych w danym kontekście
  2. podawanie szczegółów nieistotnych
  3. opis szczegółów w sposób dokładny ale obiektywnie błędny z uwagi na brak informacji po stronie świadka, prawidłowe zrozumienie opisanych szczegółów jest poza zakresem wiedzy, rozumienia świadka
  4. relacja obejmuje opis stanu świadomości świadka, co w chwili zdarzeń myślał, czuł
  5. relacja obejmuje przypuszczenie po stronie świadka, co do myśli i uczuć bohaterów opisywanych zdarzeń

IV. ocena strony motywacyjnej świadka

  1. spontaniczne wprowadzanie uzupełnień, korekt dotychczas podanej relacji
  2. przyznawanie się do niepamięci
  3. wątpliwości świadka co do tego, czy przekazana relacja jest prawdziwa
  4. przytaczanie okoliczności mających cechy samooskarżenia, kłopotliwych dla świadka
  5. poszukiwanie przez świadka będącego ofiarą usprawiedliwienia dla zachowania sprawcy

V. elementy właściwe dla danego przestępstwa

świadek będący ofiarą przestępstwa przekazuje relację spójną z tym jak zazwyczaj jest popełniane dane przestępstwo